منظومه روستایی اقتصاد روستاها را متحول می کند
منظومه روستایی اقتصاد روستاها را متحول می کند
منظومه های روستایی با توسعه قابلیت روستاها بر محور توانمند سازی اقتصاد آنهاست که علاوه بر شکوفایی روستاها، موجب مهاجرت معکوس می شود.

حامد کیخسروی در گفتگو با رفاقت با بیان این مطلب افزود: منظومه روستایی برای اولین بار در سال ۹۷ در بخش شاهرود خلخال با تصویب شورای برنامه ریزی در حال اجراست که مهمترین محور آن توانمندسازی اقتصاد روستاهاست.

وی تاکید کرد: پتانسیل های گردشگری، تنوع اقلیمی، فرصت های شغلی و تولید و فروش انواع محصولات متنوع روستایی در حوزه های مختلف در قالب این طرح تعریف و عملیاتی می شود.

وی گفت: استان اردبیل در قالب منظومه روستایی بعنوان پایلوت و اولین استان در کشور است که این طرح در آن اجرا می شود.

مدیر کل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان اردبیل با بیان اینکه در سطح استان اردبیل چهار منظومه روستایی تعریف و دو مورد آن در حال اجراست، گفت: این چهار منظومه روستایی شامل بخش شاهرود خلخال، بخش هیر اردبیل،اسلام آباد پارس آباد و قصابه مشکین شهر است.

وی تاکید کرد: منظومه روستایی با اشتغال زایی بالا در حدود ۵۰۰ فرصت شغلی ایجاد می کند که این امر علاوه بر رونق روستاها موجب مهاجرت معکوس نیز می شود.

کیخسروی تصریح کرد: منظومه روستایی در قالب آمایش سرزمینی، بالادست طرحهای هادی روستاهاست که موجب پایدار شدن اشتغال بصورت زنجیره ای از تامین نهاده ها تا فروش محصولات را شامل می شود.

وی با تاکید بر اینکه بنیاد مسکن تسهیل گر این طرح است افزود: سایر نهادها و دستگاهها در این طرح با هماهنگی ما همکاری تنگاتنگی دارند و برای برگزاری دوره های آموزشی و حرفه ای اقدام می کنند.

مدیر کل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان اردبیل در ادامه با بیان اینکه این طرح برای دولت هزینه ندارد تصریح کرد: بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در این طرح با نگاه کلی وارد می شود و سایر نهادها بصورت موضوعی فعالیت می کنند.

حامد کیخسروی یادآور شد: تا توانمند سازی اهالی روستاها این طرح ادامه می یابد و میانگین زمان توانمند سازی ۳ الی ۵ ساله در نظر گرفته می شود.

وی در پایان تاکید کرد: بیشترین امیدواری بنیاد مسکن انقلاب اسلامی برای اجرای این طرح لحاظ کردن آن در آمایش سرزمینی توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی است.

وی در ادامه تاکید کرد: برنامه آبادانی و پیشرفت منظومه‌های روستایی در قالب رویکرد آمایشی در برنامه‌ریزی روستایی، کوشش دارد تا ضمن توجه به دگرگونی‌های اخیر در محیط‌های روستایی و همچنین تحولات جاری در روابط و پیوند‌های روستایی_ شهری، چارچوبی نوین برای عرصه‌های مطالعاتی و نیز اجرایی در سطح سکونتگاه‌های روستایی کشور فراهم کند. چارچوب این برنامه برآمده از تجربیات چندین ساله بنیاد مسکن (وسایر نهادهای مرتبط) در محیط‌های روستایی کشور است.

مدیر کل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان اردبیل تصریح کرد: این طرح، به‌منظور توسعه یکپارچه، هماهنگ، فراگیر و پایدار سکونتگاه‌های روستایی از طریق انتظام فضایی در قالب شبکه‌های محلی و ناحیه‌ای و با تأکید بر روابط و پیوندهای روستایی_ شهری تدوین‌شده‌است. افزون بر این، محتوای این برنامه بر ترغیب حکمروایی محلی از طریق مشارکت مردمی و تقویت فعالیت‌ها، روابط و مناسبات کارآمد اجتماعی_ اقتصادی واحدهای سکونتگاهی منظومه، هم به ‌لحاظ درونی و بین سکونتگاهی و هم ازنظر برونی و بین منظومه‌ای تأکید می‌ورزد و در نتیجه با توجه به ابعاد و جنبه‌های محیط طبیعی _ بوم‌شناختی، کالبدی_ فضایی، فرهنگی_ اجتماعی و اقتصادی_ سیاسی، به شناخت ظرفیت‌ها و محدودیت‌های توسعه همه مراکز و کانون‌های سکونتی و فعالیتی درون شبکه (در ارتباط با روابط درونی و برونی آن‌ها) می‌پردازد،‌ دارای ماهیتی راهبردی _ اجرایی است.

وی همچنین گفت: به همت اداره کل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان اردبیل، طرح آبادانی و پیشرفت منظومه های روستایی در بخش شاهرود شهرستان خلخال، بعنوان چهارمین پایلوت کشوری پس از تصویب طرح در دفتر مرکزی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی کشور، کارگروه زیربنایی و شورای برنامه ریزی و توسعه ی استان، با انعقاد قراردادی سه جانبه فیمابین استانداری، سازمان برنامه و بودجه و همینطور بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان، در بخش شاهرود شهرستان خلخال با وسعت ۷۰۷۰۰ هکتار، ۳۴ آبادی و جمعیتی بالغ بر ۱۱۷۷۰ نفر و با به کار گیری ۵ تسهیلگر بومی با رشته های تحصیلی مرتبط در مقطع کارشناسی ارشد و دو راننده استیجاری بصورت تمام وقت از خرداد ماه سال ۱۳۹۹ آغاز به کار کرد.

کیخسروی با بیان اینکه منظومه شاهرود ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ اداری- ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺮ ﺑﺨﺶ شاهرود از ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن خلخال اﺳﺖ ابراز نمود: بخش شاهرود شامل سه دهستان به نام های شاهرود به مساحت ۱۹۲ کیلومترمربع دارای ۴ روستا و یک نقطه  شهری به مرکزیت شهر کلور و دهستان شال به مساحت ۳۰۲ کیلومترمربع دارای ۲۳ روستا (دو روستا خالی از سکنه) به مرکزیت روستای شال و دهستان پلنگا به مساحت ۲۱۳ کیلومترمربع دارای ۷ روستا (یک روستا خالی از سکنه) به مرکزیت روستای لرد می باشد. از مجموع کل جمعیت منظومه شاهرود، ۹۴۲۳ نفر (۸۰.۰۶ درصد) در روستاها و ۲۳۴۷ نفر (۱۹.۹۴ درصد) در شهر سکونت دارند.

وی گفت: مطابق سند مطالعاتی تهیه شده توسط مهندسین مشاور و بر حسب شرایط موجود و پتانسیل های قابل توسعه در منطقه، سه طرح توسعه ی فعالیت های گردشگری، توسعه ی فعالیت های کشت و فرآوری گردو و توسعه ی فعالیت های زنبورداری و تولید عسل به عنوان طرح ها و پروژه های محرک و پیشران معرفی شده که بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با برنامه ریزی، هزینه کرد و استفاده از مهندسین مشاور طرح های توسعه ای قصد دارد با اجرای این طرح، بخش شاهرود شهرستان خلخال را به منظومه ای پیشرو در توسعه ی کشاورزی و گردشگری تبدیل کرده و زمینه را برای توسعه ی بنگاه های صنعتی و خدماتی متوسط و کوچک مقیاس فرآهم ساخته و در نهایت توسعه ی پایدار را در منطقه شکل دهد.

مدیر کل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان اردبیل افزود: در راستای اجرای طرح آبادانی و پیشرفت منظومه ی روستایی بخش شاهرود و توسعه ی پایدار منطقه ی مطالعاتی هدف، تسهیلگران بنیاد مسکن علاوه بر پروژه های اقتصادی هم راستا با پیشران های معرفی شده و دیگر پروژه های اقتصادی، در سایر ابعاد توسعه ای منطقه از جمله پروژه های محیط طبیعی _ بوم‌شناختی، کالبدی_ فضایی، فرهنگی_ اجتماعی و سیاسی اقدامات قابل توجهی را شکل داده اند.

کیخسروی اضافه کرد: از جمله اقدامات انجام شده در این راستا میتوان به موارد اجرای حداقل ۱۷۰ پروژه اقتصادی در رسته های باغداری، زراعت، زنبورداری، کارگاهی، دامداری، پنل های خورشیدی، پرورش زعفران، پروژه های گردشگری و… با همکاری دستگاه های مرتبط و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با اعتباری بالغ بر ۵۵ میلیارد ریال، برگزاری حداقل ۳۰ دوره ی آموزشی از جمله دوره های آموزشی: جاجیم‌بافی، آموزش کشت زعفران، اصلاح باغات و سرشاخه‌کاری درختان گردو، کشت قارچ خوراکی، شال بافی، گلیم‌بافی، آشنایی با بیماری‌های دامی، احداث باغات دیم و کشت گیاهان دارویی،  خیاطی ، هتلداری و گردشگری، روش های مبارزه با آفات و بیماری های درختان میوه، مدیریت باغات متراکم میوه های هسته دار و دانه دار، بیمه محصولات کشاورزی، جهش تولید در محصولات کشاورزی، حکاکی بر روی چرم و فلز،  دوره مقدماتی آموزش زنبورداری، آموزش کاشت درختان صنعتی (صنوبر کاری ) و…  برای ۷۰۰ نفر و اعطای حداقل ۳۵۰ مدرک مهارتی به‌منظور ارتقاء سطح دانش تخصصی ساکنین محلی،ایجاد اشتغال بصورت مستقیم برای ۲۳۶ نفر از ساکنین دائم بخش شاهرود، احیای جاجیم بافی و ایجاد و توسعه ی حداقل ۱۰ کارگاه تولیدی فعال از جمله کارگاه های جاجیم بافی، گلیم بافی، شال بافی، خیاطی، حکاکی بر روی چرم و فلز و همینطور کارگاه های صنایع تبدیلی محصولات زراعی و باغی و کارگاه فرآوری تولیدات زنبور عسل، برگزاری حداقل ۵۰۰ جلسه هماهنگی در راستای اجرای طرح در سظح استان، شهرستان، بخش و روستا، انعقاد ۱۱ تفاهم نامه همکاری با دستگاه های مرتبط از جمله : جهاد کشاورزی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج، جهاد دانشگاهی، دانشگاه آزاد اسلامی، میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، کمیته امداد امام خمینی (ره)، پارک علم و فناوری و… در سطح استان و شهرستان،شناسایی، بازدید و تهیه طرح توجیهی برای ۳۸۰ پروژه اقتصادی، ۸۷ پروژه زیرساختی کالبدی و ۶۳ مورد مسکن محرومین در بخش شاهرود که تا کنون از مجموع ۵۳۰ پروژه ۱۷۰ پروژه اقتصادی و ۸۷ پروژه زیرساختی اجرا و همینطور ۶۳ مورد مسکن محرومین تحت نظر طرح آبادانی و پیشرفت منظومه روستایی بخش شاهرود که توسظ بنیاد مسکن انقلاب اسلامی احداث گردیده، تشکیل حداقل ۱۴ گروه فعال با جلسات حضوری منظم و ۳۵۰ نفر عضو شامل گروه های: گردشگری، زنبورداری، صنایع دستی، زعفران کاران، کار آفرینان و اتاق فکر، برگزاری کارگاه های ارزیابی مشارکتی مختلف در سطح وسیع، با حضور حداکثری افراد شاخص منطقه و همینطور جلسات مردمی با حضور کلیه روسای ادارات سطح بخش و شهرستان در مرکز بخش شاهرود،صدور چندین مورد پروانه فعالیت واحد های اقامتی، موافقت اصولی اولیه مجتمع های گردشگری و همینطور پروانه ساخت برای پروژه های گردشگری و توسعه ی صنعت گردشگری منطقه، تشکیل ۱۸ کانون آبادانی و پیشرفت در سطح روستاهای بالای ۲۰ خانوار منظومه،حضور تیم تسهیلگری در نمایشگاه بین المللی گردشگری تهران و معرفی فرصت های سرمایه گذاری گردشگری منظومه شاهرود،توزیع ۲۰۰۰ اصله نهال اصلاح شده و اصلاح باغات و سرشاخه کاری درختان گردو با همکاری جهاد کشاورزی در ۲۰۶ باغ از باغات منطقه و پیوند زنی ۶۵۰۰ پیوندک در ۱۳۰۰ اصله درخت گردو در سطح باغات بخش شاهرود، تهیه نقشه کلی فرصت کسب و کار منظومه شاهرود با مشارکت راهبران و مشاوران اقتصادی طرح و برگزاری جشنواره های مختلف از جمله جشنواره گردو (برای اولین بار در سطح استان) و جشنواره آلبالو با همکاری ادارات و سازمان های مرتبط اشاره کرد.

وی با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه پیگیری برای تامین زیر ساخت های مورد نیاز منطقه گفت: از جمله اقدامات انجام شده میتوان به پوشش فراگیر شبکه تلفن همراه در سطح روستاهای منطقه ( ارتقاء سایت ۱۱ روستا و ایجاد سایت در ۵ روستا)

سنگفرش و اجرای طرح های گردشگری توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در روستاهای هدف گردشگری مانند: گیلوان، شال و اسبو، آسفالت معابر روستایی در روستاهای تیل، میانرودان، شال، گیلوان، اسکستان و…، ایمن سازی مسیر گردشگری ماجولان به ماسوله با انجام خط کشی، نصب علائم راهنمایی و رانندگی و نصب گاردریل و ایمن سازی و بهسازی ۱۵۶ واحد مسکن روستایی در سطح روستاها و مرکز بخش شاهرود اشاره کرد.

  • نویسنده : حسین صدقی
  • منبع خبر : رفاقت